Publikacje prasowe

Kiedy darowizna męża dla żony będzie bez podatku.

Jesteśmy małżeństwem od ponad siedmiu lat. Mamy wspólność małżeńską, ale z pewnych względów myślimy z mężem o podpisaniu u notariusza rozdzielności majątkowej. Po podpisaniu tej rozdzielności mąż chce darować mi pieniądze, około 110 tys. zł. W ciągu tych siedmiu lat trwania naszego małżeństwa nie było wcześniej żadnej darowizny. Czy w takiej sytuacji urząd skarbowy opodatkuje darowiznę pieniężną męża na żonę? Czy będzie dochodził źródła pochodzenia tego majątku? Bo zgromadzone pieniądze pochodzą przede wszystkim z naszych dochodów z wynagrodzenia za pracę i z niewielkiego spadku, jaki otrzymał mój mąż po swojej babci, czyli majątku odrębnego.

Przekazanie pieniędzy tytułem darowizny jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Nie oznacza to jednak, że każda taka czynność niesie ze sobą obowiązek zapłaty podatku. Ustawodawca przewidział bowiem szereg zwolnień o charakterze podmiotowym i przedmiotowym, w tym także zwolnienie z podatku darowizn poczynionych na rzecz osób najbliższych tj. małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. W celu uniknięcia opodatkowania należy jednak w takim przypadku spełnić dwa dodatkowe warunki.
Po pierwsze, darowizna powinna zostać dokonana za pośrednictwem rachunku bankowego nabywcy albo jego rachunku prowadzonego przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo – kredytową lub przekazem pocztowym.
Po drugie zaś, obdarowany powinien zgłosić taką czynność na druku SD-Z2 naczelnikowi urzędu skarbowego w ciągu 6miesięcy od dnia jej dokonania.

Tak też będzie w sytuacji opisywanej przez czytelniczkę. Bez znaczenia pozostaje natomiast okoliczność, iż w ciągu ostatnich 7 lat małżonkowie nie dokonywali pomiędzy sobą innych darowizn. Inaczej byłoby jedynie wtedy, gdyby nie został spełniony co najmniej jeden z w/w warunków. Dla powstania obowiązku zapłaty podatku i ewentualnie jego wysokości należałoby wówczas ustalić łączną wartość darowizn dokonanych pomiędzy stronami w ciągu ostatnich 5 lat.

Rozważenia, w moim przekonaniu, wymaga raczej przedmiot darowizny. W przypadku środków pieniężnych uzyskanych z wynagrodzeń za pracę, przed dokonaniem rozporządzenia należy przeprowadzić dział majątku wspólnego małżonków. Mąż czytelniczki może bowiem darować jedynie tą częścią wynagrodzeń, która po dokonaniu wspomnianego działu znajdzie się w jego majątku osobistym. Takiego problemu nie ma w stosunku do darowizny środków pozyskanych ze spadku. Zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie (jeżeli spadkodawca nie postanowił inaczej) wchodzą do majątku osobistego spadkobiercy. Oznacza to, że przed dokonaniem darowizny majątek ten nie podlega działowi.

Odnosząc się zaś do problemu dochodzenia przez naczelnika urzędu skarbowego źródła pochodzenia darowanego majątku należy zauważyć, że organ ten może wszcząć postępowanie wyjaśniające w każdym przypadku, gdy poweźmie wątpliwość, co do możliwości sfinansowania darowizny przez darczyńcę. Nie każde żądanie wyjaśnień, o jakie może się zwrócić organ podatkowy, kończy się wszczęciem postępowania podatkowego. Jeżeli zatem Pani mąż uzyskał środki będące przedmiotem darowizny z wynagrodzenia za pracę czy tytułem spadku, to w mojej ocenie, ryzyko wszczęcia postępowania podatkowego jest niewielkie, co oczywiście nie wyklucza ewentualnego postępowania wyjaśniającego.

Michał Grzywacz
Radca prawny
z Kancelarii Radców Prawnych Grzywacz – Zawada s.c.